Hasło „wielka rzeka w Afryce” jest bardzo pojemne – w krzyżówkach pojawia się kilka naprawdę popularnych odpowiedzi. Poniżej najczęściej spotykane, od najbardziej klasycznych.
NIL
Nil to najsłynniejsza i tradycyjnie uznawana za najdłuższą rzekę świata, płynąca przez północno-wschodnią Afrykę i uchodząca do Morza Śródziemnego. W Afryce to wręcz synonim „wielkiej rzeki”, więc bardzo dobrze pasuje do takiego hasła.
Ma około 6650 km długości (zależnie od przyjętego źródła) i przepływa m.in. przez Sudan i Egipt. Klasyczne skojarzenia: piramidy, żyzna dolina na pustyni, starożytny Egipt.
W wielu starszych krzyżówkach, jeśli jest „rzeka w Afryce (3)”, domyślnie chodzi właśnie o NIL – nawet bez słowa „wielka”.
W krzyżówkach pojawia się bardzo często: jako „afrykańska rzeka”, „rzeka Egiptu”, „rzeka faraonów”, „rzeka w delcie” itp. Bywa mylony tylko wtedy, gdy liczba liter nie pasuje – wtedy trzeba sięgnąć po inne hasła z listy.
KONGO
Kongo to ogromna rzeka środkowej Afryki, druga co do wielkości po Amazonce pod względem przepływu wody. Uchodzi do Oceanu Atlantyckiego.
Długa na około 4700 km, tworzy jeden z największych dorzeczy na świecie, porośnięty gęstymi lasami równikowymi. Kojarzy się też z nazwą dawnego państwa: Zair.
W krzyżówkach pada często przy hasłach „rzeka w Afryce (5)”, „rzeka w Demokratycznej Republice Konga”, „rzeka dawnego Zairu”. Przy definicji „wielka rzeka w Afryce” świetny kandydat, jeśli mamy 5 kratek i nie pasuje NIGER.
NIGER
Niger to duża rzeka zachodniej Afryki, uchodząca do Zatoki Gwinejskiej. Ma charakterystyczny, łukowaty bieg – najpierw płynie na północ, a potem zawraca na południe.
Jej długość to około 4180 km. Nad Nigrem leżą takie miasta jak Bamako czy Niamey, a rzeka jest kluczowa dla rolnictwa w suchych rejonach Sahelu.
W krzyżówkach bardzo lubiana: „rzeka w Afryce Zachodniej”, „rzeka o nazwie jak państwo”, „rzeka w Mali”. Przy 5-literowej „wielkiej rzece” w Afryce zwykle trzeba wybierać między NIGER a KONGO – pomagają litery krzyżowe.
ZAMBEZI
Zambezi to wielka rzeka południowej Afryki, najbardziej znana z tego, że tworzy słynne Wodospady Wiktorii na granicy Zambii i Zimbabwe.
Ma około 2570 km długości i uchodzi do Oceanu Indyjskiego. To czwarta co do wielkości rzeka Afryki.
W krzyżówkach pojawia się dość często, ale zwykle w dłuższych hasłach: „rzeka Wodospadów Wiktorii”, „rzeka w Zambii”, „rzeka w Mozambiku”. Jeśli definicja mówi „wielka rzeka w Afryce (7)”, ZAMBEZI to jedna z pierwszych opcji do sprawdzenia.
LIMPOPO
Limpopo to ważna rzeka południowej Afryki, płynąca m.in. przez RPA, Botswanę i Mozambik, również uchodzi do Oceanu Indyjskiego.
Ma ok. 1750 km długości. W kulturze popularnej kojarzy się m.in. z opowiadań Kiplinga („Słoniątko”), gdzie nazwa rzeki często się przewija.
Krzyżówkowicze spotykają ją przy hasłach „rzeka w RPA”, „rzeka na południu Afryki”, „rzeka z Kiplinga”. Przy „wielkiej rzece w Afryce (7)” konkuruje głównie z ZAMBEZI i SENEGAL.
SENEGAL
Senegal to duża rzeka zachodniej Afryki, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego. Daje nazwę państwu Senegal.
Długa na ok. 1080 km, stanowi ważną granicę naturalną między kilkoma krajami regionu (m.in. Senegal – Mauretania).
W krzyżówkach pojawia się jako „rzeka w Afryce Zachodniej”, „rzeka o nazwie jak państwo”, „rzeka w Dakarze nie”. Gdy definicja brzmi „wielka rzeka w Afryce (7)”, SENEGAL to sensowna odpowiedź, jeśli nie pasują litery do ZAMBEZI czy LIMPOPO.
OKAWANGO
Okawango (często też pisane Okavango, w polskich krzyżówkach zwykle forma OKAWANGO) to rzeka w południowo-zachodniej Afryce, która zamiast do morza, rozlewa się w ogromną deltę wewnętrzną w Botswanie.
Jej długość to ok. 1600 km. Delta Okawango to jeden z najsłynniejszych obszarów bagiennych świata, raj dla dzikich zwierząt i safari.
W krzyżówkach pojawia się rzadziej niż NIL czy KONGO, ale lubiana przez autorów za egzotyczne brzmienie: „rzeka z deltą śródlądową”, „rzeka w Botswanie”, „rzeka w delcie w Kalahari”. Przy „wielkiej rzece w Afryce (8)” to kandydat numer jeden.
ORANŻA
Oranża (inaczej rzeka Oranje) to duża rzeka w południowej Afryce, płynąca m.in. przez RPA i częściowo granicą z Namibią, uchodząca do Atlantyku.
Ma około 2160 km długości. Nazwa pochodzi od dynastii orańskiej z Niderlandów, a nie od koloru czy owocu.
W krzyżówkach występuje rzadziej niż ZAMBEZI czy LIMPOPO, ale bywa stosowana przy hasłach „rzeka w RPA (6)”, „rzeka Oranje po polsku”. Może się pojawić jako „wielka rzeka w Afryce (6)”, zwłaszcza w trudniejszych łamigłówkach.
VOLTA
Volta to rzeka zachodniej Afryki, uchodząca do Zatoki Gwinejskiej. Przepływa m.in. przez Ghanę, gdzie na jej biegu utworzono ogromne Jezioro Wolta.
Liczy ok. 1500 km. Po spiętrzeniu rzeki powstał jeden z największych sztucznych zbiorników wodnych świata.
W krzyżówkach pojawia się dość regularnie jako „rzeka w Ghanie”, „afrykańska rzeka (5)”, „rzeka nad jeziorem o tej samej nazwie”. Przy ogólnym haśle „wielka rzeka w Afryce (5)” czasem jest alternatywą dla NIGERU i KONGA, zwłaszcza gdy pasują litery z krzyżówek.
